MBF Group Pięć prototypowych platform, autonomiczny profil misji o długości około 24 kilometrów oraz jednoczesne zarządzanie dwiema platformami przez jednego operatora stanowiły podstawę pierwszego oficjalnego etapu weryfikacji technicznej. Spółka przygotowuje się obecnie do prezentacji w Polsce, dalszego rozwoju operacyjnego oraz rozmów dotyczących Fazy II i całej rodziny przyszłych generacji dronów, o których wkrótce przeczytacie. A będzie to ogromny skok do przodu.
Pięć platform i jeden wymagający wieczór w Konyi
19 lipca 2026 r. program IRYDA+ X1 przeszedł od dyskusji inżynieryjnych i prac laboratoryjnych do uporządkowanego środowiska prób w locie. W godzinach 18:00–19:30 pięć prototypowych platform realizowało odrębne scenariusze techniczne na terenie testowym Shark Aviation w Konyi w Turcji. Wydarzenie nie miało formy klasycznego pokazu lotniczego, lecz technicznej weryfikacji opartej na przygotowanych planach misji, procedurach bezpieczeństwa i określonych kryteriach powodzenia. Wszystkie pięć platform wykonało przypisane im profile misji.
Jedna platforma wykonała autonomiczny profil misji o długości około 24 kilometrów, natomiast dwie kolejne samodzielnie zrealizowały indywidualne misje autonomiczne. Pozostałe dwie działały równocześnie pod nadzorem jednego operatora, korzystającego z jednej naziemnej stacji kontroli. Każda realizowała własny, wcześniej zaprogramowany plan misji, bez bezpośredniej wymiany danych pomiędzy platformami. Zademonstrowaną zdolność należy zatem określać jako skoordynowaną operację wieloplatformową, a nie w pełni rozproszony autonomiczny rój.
Zweryfikowany profil obejmował około 18 minut lotu, prędkość przelotową na poziomie około 99 km/h oraz maksymalną wskazaną prędkość 146 km/h. Platformy wykonały wszystkie zaplanowane punkty trasy, a podczas realizowanych misji autonomicznych nie było konieczne ręczne sterowanie podstawowym torem lotu. Aktywna łączność sterowania i telemetrii była utrzymywana na dystansie około dwóch kilometrów, po czym platforma dalekiego profilu kontynuowała wcześniej załadowaną misję. Wynik 24 kilometrów oznacza profil faktycznie wykonany podczas Fazy I i nie powinien być interpretowany jako teoretyczny maksymalny zasięg ani promień operacyjny z możliwością odzyskania platformy.
Ważną cechą koncepcji operacyjnej IRYDA+ X1 jest to, że autonomiczne wykonywanie misji nie usuwa operatora z procesu decyzyjnego. Dopóki utrzymywane jest aktywne połączenie, operator może zakończyć zaangażowanie i przerwać misję. Możliwe jest anulowanie aktywacji ładunku, po czym platforma może wykonać autonomiczne lądowanie i zostać bezpiecznie odzyskana. Po przeprowadzeniu niezbędnej kontroli i przygotowaniu odzyskana platforma może zostać ponownie skierowana do lotu.
Oznacza to, że użycie IRYDA+ X1 nie musi w każdym scenariuszu operacyjnym prowadzić do utraty platformy. Jeżeli sytuacja ulegnie zmianie, cel przestanie być aktualny albo decyzja o wykonaniu zadania zostanie wycofana przy zachowaniu łączności, operator nadal może zatrzymać misję i odzyskać system. Zdolność ta może stać się istotnym elementem wartości operacyjnej i ekonomicznej rozwiązania. Jej szczegółowa walidacja i udokumentowanie powinny stanowić część dalszego programu rozwojowego i demonstracyjnego.
Demonstrację przygotował i przeprowadził zespół inżynieryjny oraz prób w locie Shark Aviation. W raporcie końcowym wskazano: Şabana Abura – współzałożyciela, CEO i głównego inżyniera; Meliha Gürhana Ünsesa – głównego inżyniera prób w locie; Serhata Karkuşa – inżyniera systemów sterowania lotem; oraz Halila Şafaka – inżyniera systemów misji. Do ich obowiązków należały planowanie misji, przygotowanie i integracja platform, obsługa naziemnej stacji kontroli, bezpieczeństwo lotu, monitorowanie telemetrii, gromadzenie danych technicznych i ocena po locie.
Wspólny wysiłek techniczny i zintegrowana architektura systemu
MBF Group reprezentowali w Konyi Janusz Czarnecki – Prezes Zarządu, Robert Krassowski – COO i Pełnomocnik Zarządu oraz Patryk Prelewicz – Przewodniczący Rady Nadzorczej. Polska delegacja uczestniczyła w odprawie technicznej, obserwowała operacje lotnicze i brała udział w spotkaniach podsumowujących demonstrację. Jej zadaniem była ocena rezultatów z perspektywy dalszego rozwoju technicznego programu, współpracy przemysłowej i komercjalizacji.
W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele Defence Bridge Consulting, MEG Aviation i InnoPark Konya, a także Ali Döşdemir. Po zakończeniu lotów uczestnicy zapoznali się z platformami, naziemną stacją kontroli, oprogramowaniem do planowania misji oraz środowiskiem produkcyjnym i rozwojowym wykorzystywanym przez Shark Aviation. Program wykraczał więc poza samą obserwację statków powietrznych w locie i obejmował również rozmowy dotyczące procesu inżynieryjnego, możliwości produkcyjnych oraz potencjalnej przyszłej współpracy.
IRYDA+ X1 jest kompaktowym systemem stałopłatowym zaprojektowanym od początku wokół napędu elektrycznego. Architektura łączy platformę latającą, komputer sterowania lotem, oprogramowanie planowania misji, infrastrukturę telemetryczną i naziemną stację kontroli. Do głównych założeń należą mobilność, szybkie przygotowanie, relatywnie niewielkie obciążenie logistyczne, autonomiczne wykonywanie misji oraz możliwość zarządzania wieloma platformami przez niewielki zespół. Przyszłe pakiety handlowe mogą różnić się w zależności od liczby platform i stacji GCS, rodzaju ładunku, wyposażenia łącznościowego, szkolenia oraz zakresu wsparcia wymaganego przez klienta.
Platformy zademonstrowane w Konyi były prototypami inżynieryjnymi, a nie docelową konfiguracją seryjną. Celem Fazy I było sprawdzenie, czy podstawowa architektura systemu i koncepcja operacyjna działają w rzeczywistym środowisku lotnym, a nie zakończenie wszystkich kwalifikacji wymaganych dla wdrożenia wojskowego. Dalszych prac wymagają m.in. kwalifikacja środowiskowa, działanie podczas opadów, odporność na walkę elektroniczną, integracja z zewnętrznymi systemami C2 lub zarządzania polem walki oraz przygotowanie powtarzalnego standardu produkcyjnego. Są to przewidywalne etapy rozwoju, a nie dowód niewykonania celów Fazy I.
Pięć platform wykorzystanych podczas oficjalnej demonstracji stanowiło jedynie część szerszego procesu rozwojowego. Według Shark Aviation na różnych etapach powstały i zostały wykorzystane 52 prototypowe platformy, służące m.in. rozwojowi aerodynamiki, weryfikacji konstrukcji, doskonaleniu oprogramowania, testom nawigacji, integracji systemowej, próbom realizacji zadań oraz przygotowaniu demonstracji. Część platform została uszkodzona lub stała się niezdatna do dalszego użycia podczas prac rozwojowych i terminalnych misji testowych. Wiedza techniczna pozyskana w ramach tych działań bezpośrednio przyczyniła się do powstania konfiguracji zaprezentowanej w lipcu.
Pozycja rynkowa, cena orientacyjna i następna generacja
Emitent i Shark Aviation szacują obecnie orientacyjną planowaną cenę jednej platformy IRYDA+ X1 na około 20 000 USD. Kwota ta nie stanowi wiążącej oferty handlowej i powinna być traktowana jako zależna od konfiguracji. Ostateczna cena może różnić się w zależności od wolumenu produkcji, konfiguracji platformy i ładunku, liczby przypisanych naziemnych stacji kontroli, wyposażenia łącznościowego, szkolenia, części zamiennych, logistyki, wymagań klienta oraz strategicznego znaczenia konkretnej szansy biznesowej.
Do międzynarodowych systemów odniesienia należą m.in. Switchblade 300 Block 20 firmy AeroVironment, WARMATE 3 Grupy WB i HERO 30 firmy UVision, choć żaden z nich nie stanowi bezpośredniego odpowiednika IRYDA+ X1. Są to rozwiązania bardziej dojrzałe, z ustabilizowaną produkcją, relacjami z klientami, a w części przypadków również doświadczeniem operacyjnym. Jednocześnie publiczne wartości zamówień często obejmują stacje kontroli, systemy startowe, szkolenia, logistykę i wsparcie, dlatego nie można ich wiarygodnie traktować jako ceny pojedynczej platformy. IRYDA+ X1 nie powinna być więc przedstawiana wyłącznie jako tańszy odpowiednik istniejących produktów.
Potencjalna pozycja rynkowa systemu opiera się raczej na połączeniu kosztu, mobilności, szybkiego przygotowania, autonomicznego wykonywania misji, możliwości odzyskania po przerwaniu zadania przy aktywnym łączu oraz zarządzania wieloma platformami przez niewielki zespół. Cechy te mogą być szczególnie istotne tam, gdzie użytkownicy chcą wdrażać większą liczbę platform bez nadmiernego zwiększania obciążenia logistycznego i osobowego. Przyszli klienci będą jednak oceniali cały pakiet operacyjny, w tym sensory, skuteczność ładunku, łączność, odporność na zakłócenia, powtarzalność produkcji, serwis i integrację z istniejącymi systemami dowodzenia.
Obecna elektryczna IRYDA+ X1 powinna być dalej rozwijana przy zachowaniu architektury, wokół której została zaprojektowana. Napęd spalinowy lub hybrydowy lepiej sprawdzi się w osobnej platformie dalekiego zasięgu, rozwijanej w przyszłości jako kolejny członek rodziny IRYDA+. Taki produkt mógłby odpowiadać na wymagania dotyczące większego zasięgu, dłuższego czasu lotu i większego ładunku, bez ograniczania mobilności i prostoty X1. Rozdzielenie obu platform może stanowić bardziej wiarygodną strategię produktową niż próba spełnienia wszystkich wymagań operacyjnych przez jeden statek powietrzny.
Kolejnym publicznym etapem będzie prezentacja IRYDA+ X1 podczas MSPO 2026 w Kielcach. Końcowy raport Fazy I będzie stanowił techniczną podstawę rozmów z przedstawicielami sił zbrojnych, potencjalnymi użytkownikami, integratorami systemów, organizacjami badawczymi i partnerami przemysłowymi. Faza II ma obejmować dalsze demonstracje i działania w Polsce, jednak jej dokładny zakres, harmonogram, finansowanie i podział odpowiedzialności będą wymagały odrębnych pisemnych ustaleń. Celem jest przejście od udanej demonstracji technicznej do wiarygodnej rodziny produktów, trwałej współpracy przemysłowej i rzeczywistego wdrożenia komercyjnego.
