MBF Group
W dobie rosnących wymagań taktycznych i szybkiej zmiany warunków operacyjnych, szkolenie artylerii musi łączyć realizm, bezpieczeństwo i efektywność kosztową. Tradycyjne ćwiczenia z użyciem amunicji realnej stają się coraz droższe i logistycznie trudniejsze — wymagają poligonów, transportu, wsparcia technicznego i czasu. W takiej rzeczywistości systemy symulacyjne dają realną alternatywę: umożliwiają wielokrotne, powtarzalne i bezpieczne treningi, przy jednoczesnej redukcji kosztów i ryzyka. ARES powstaje jako odpowiedź na te wyzwania — nowoczesny symulator artyleryjski i trenażer, który może stać się podstawą nowoczesnego szkolenia ogniowego.
ARES (Artillery Revolutionary Engagement Simulator) to zaawansowana platforma szkoleniowa adresowana do pododdziałów artyleryjskich — od pojedynczych załóg dział, przez baterie, aż po całe dywizjony. Docelowi użytkownicy to zarówno siły lądowe z dużych armii, jak i mniejsze formacje potrzebujące efektywnego, powtarzalnego szkolenia. System jest zaprojektowany tak, by wiernie odwzorowywać procedury dowodzenia, planowania ognia, komunikacji, a także pracę obserwatorów i ogniowych. Dzięki temu szkoleni mogą dowódcy, obsady dział, pododdziały — w warunkach zbliżonych do rzeczywistych, bez konieczności zużywania amunicji i angażowania poligonów.
Architektura i realizm symulacji
Jądrem ARES jest sieć stanowisk symulacyjnych, połączonych wspólnym środowiskiem taktycznym. Każde stanowisko imituje realne elementy systemu artyleryjskiego — przyrządy dowodzenia, terminale FDC, instrumenty obserwacji ognia, kanały łączności. Użytkownicy pracują na interfejsach zbliżonych do tych, jakie znajdą w warunkach bojowych, co minimalizuje „efekt przerzutu” (skill transfer): umiejętności wypracowane na symulatorze łatwo przekładają się na realne działania.
Model balistyczny, uwzględniający warunki terenowe, meteorologiczne i rodzaj amunicji, pozwala symulować realne trajektorie, efekty rażenia i skutki ognia — dla różnych uzbrojeń, kalibrów i typów zapalników. Instruktorzy mają możliwość dynamicznej modyfikacji warunków: zmiany wiatru, widoczności, ukształtowania terenu, zakłóceń łączności — co pozwala trenować reagowanie na chaos i niepewność pola walki. Scenariusze mogą powtarzać się wielokrotnie, z drobnymi modyfikacjami, by doskonalić procedury i adaptację.
Architektura ARES zakłada także skalowalność — od małego ośrodka szkoleniowego z kilkoma stanowiskami, aż po kompleksowe centrum treningowe obsługujące baterie albo dywizjony. System można połączyć z innymi symulatorami (np. dla wojsk lądowych, pojazdów, lotnictwa czy wsparcia), co czyni go częścią koncepcji LVC (live-virtual-constructive). Oznacza to, że to samo ćwiczenie może być odgrywane częściowo na poligonie, częściowo w symulacji, a częściowo przez komputer — w zależności od potrzeb.
Operacyjne i taktyczne zalety podczas szkolenia
Dzięki ARES jednostki mogą ćwiczyć scenariusze, które — w realu — byłyby zbyt ryzykowne, kosztowne lub logistycznie nieopłacalne. Wsparcie kontr-battery, ogień w strefie zabudowanej, reagowanie na dynamiczne warunki — to wszystko można praktykować w bezpiecznym, kontrolowanym środowisku. Błędy nie kosztują sprzętu ani życia — stają się materiałem do nauki, korekty i doskonalenia procedur.
Powtarzalność treningów to kolejna kluczowa zaleta. Ten sam scenariusz można uruchomić kilkadziesiąt razy, z drobnymi zmianami parametrów — co pozwala załogom nabierać biegłości, testować różne warianty działań, a dowództwu oceniać skuteczność procedur. Po każdej sesji system generuje raporty i analizy, które służą do tzw. after action review — dokładnej oceny działań, identyfikacji błędów i planowania kolejnych etapów szkolenia.
Z perspektywy gospodarczej — ARES pozwala znacząco obniżyć koszty szkolenia. Zużycie amunicji, zużycie sprzętu, logistyka, transport, zużycie paliwa, przygotowanie poligonu — to wszystko można ograniczyć albo całkowicie wyeliminować. Przy intensywnym szkoleniu takich oszczędności w skali rocznej mogą być znaczące.
Rynek symulatorów i trenażerów — globalne trendy i przewidywania
Rynek symulacji i treningów wojskowych rośnie dynamicznie. Według ostatnich raportów wartość globalnego rynku symulatorów i systemów treningowych w 2025 roku szacowana jest na około 13,6 mld USD. Mordor Intelligence | Global Market Insights Inc. Prognozy wskazują, że do 2030–2034 roku może on przekroczyć 20–22 mld USD, co odpowiada rocznemu współczynnikowi wzrostu (CAGR) rzędu 5–7%.
Warto podkreślić, że segment “land-based” (wojska lądowe, w tym artyleria) — do którego należy ARES — stanowi znaczącą część tego rynku. W 2024 roku to właśnie rozwiązania naziemne odpowiadały za największy udział w rynku symulatorów, ze względu na dużą liczbę operatorów, załóg pojazdów i jednostek gruntowych wymagających regularnego szkolenia. Rosnące wydatki obronne, modernizacja sił zbrojnych, potrzeba szybkiej adaptacji nowych systemów uzbrojenia — to jedne z głównych czynników napędzających popyt. Ponadto coraz częściej poszukiwane są rozwiązania, które są ekonomiczne, bezpieczne i pozwalają na intensywne szkolenie bez zużycia rzeczywistej amunicji i sprzętu. globenewswire.com | fortunebusinessinsights.com
Technologie VR/AR, sztucznej inteligencji, zaawansowanej symulacji oraz integracji LVC przyspieszają adopcję nowoczesnych systemów szkoleniowych. Wiele armii decyduje się dziś na mieszane podejście – część treningu w simulacji, część realne ćwiczenia – co pozwala zwiększyć tempo i intensywność przygotowania bez proporcjonalnego wzrostu kosztów. Arizton Advisory & Intelligence | Global Market Insights Inc.
Ze względu na te trendy, prognozy dla segmentu symulatorów artyleryjskich są bardzo korzystne. Zakłada się, że w nadchodzących latach jednostki lądowe — szczególnie artyleria, jednostki zmechanizowane i bataliony wsparcia — będą coraz częściej sięgać po rozwiązania takie jak ARES. Wraz ze wzrostem liczebności formacji, potrzebą szybkiego wyszkolenia oraz rosnącym naciskiem na efektywność kosztową, popyt na takie systemy powinien znacznie rosnąć.
Analiza kosztów szkolenia z symulatorem w porównaniu do szkolenia tradycyjnego wskazuje, że nawet przy umiarkowanej intensywności treningów, czas zwrotu inwestycji (ROI) może być relatywnie krótki — zwłaszcza w armiach, które wcześniej prowadziły intensywne szkolenia z amunicją ćwiczebną lub ostrą. Dodatkowo, gdy weźmiemy pod uwagę koszty logistyczne, amortyzację sprzętu, zużycie paliwa, zabezpieczenie poligonów — symulator staje się nie tylko opłacalny, ale często optymalnym wyborem.
W kontekście globalnym, wzrost popytu na symulatory i trenażery wynika także z rosnącej niepewności geopolitycznej, konieczności utrzymania gotowości i możliwości szybkiego przeszkolenia nowych żołnierzy. Wiele armii decyduje się na zakup systemów LVC, by móc elastycznie reagować na zmieniającą się sytuację strategiczną. To czyni segment symulacji jednym z najdynamiczniej rozwijających się elementów budżetu obronnego.
Dlaczego ARES — przewagi konkurencyjne i strategiczne
ARES wyróżnia się kilkoma kluczowymi cechami, które mogą zapewnić mu przewagę na tle konkurencji. Po pierwsze — kompleksowością: symulacja obejmuje cały cykl działań artyleryjskich — od planowania, przez obserwację, dowodzenie, aż po ocenę efektów ognia. To więcej niż “strzelanie do celu w wirtualnej przestrzeni” — to symulacja całego procesu operacyjnego.
Po drugie — realizmem interfejsów i procedur. Użytkownicy pracują na narzędziach dostępnych w realnych systemach dowodzenia artylerią, co przekłada się na realny transfer umiejętności. Taki poziom realizmu skraca czas przeszkolenia i zwiększa operacyjną gotowość załóg.
Po trzecie — elastycznością i skalowalnością. ARES można wdrożyć w formie pojedynczych stanowisk szkoleniowych, małych ośrodków lub dużych centrów treningowych. Możliwość integracji z innymi systemami (pojazdów, WSparcia, lotnictwa, łączności) czyni go kompatybilnym z nowoczesną doktryną LVC.
Po czwarte — efektywnością kosztową i logistyczną. Dzięki symulacji można znacząco ograniczyć użycie realnej amunicji, zużycie sprzętu, koszty transportu, paliwa, organizacji poligonów. To szczególnie ważne w warunkach ograniczonych budżetów lub intensywnego szkolenia.
Po piąte — możliwością dynamicznej adaptacji scenariuszy. Instruktor może zmieniać warunki: pogodę, warunki terenowe, zagrożenia, czas reakcji — co pozwala ćwiczyć działania w najróżniejszych warunkach, także ekstremalnych lub niestandardowych.
Dla modernizujących się sił zbrojnych ARES może być elementem transformacji szkolenia: od modelu “sporadycznych, drogiego ognia realnego” do modelu “ciągłego, powtarzalnego, zautomatyzowanego treningu”. Dzięki temu załogi mogą osiągnąć wysoki poziom gotowości w krótszym czasie, a koszty i ryzyko szkolenia są ograniczone.
ARES jako strategiczna inwestycja w gotowość i efektywność
W świetle rosnącego znaczenia symulacji i treningów w budżetach obronnych, ARES jawi się jako rozwiązanie nowoczesne, opłacalne i przyszłościowe. Jego architektura, elastyczność i funkcjonalność odpowiadają na realne potrzeby współczesnych formacji artyleryjskich i lądowych.
Globalne trendy — wzrost budżetów obronnych, dążenie do redukcji kosztów i ryzyka, potrzeba szybkiego szkolenia nowych jednostek — sprawiają, że rynek symulatorów będzie nadal dynamicznie rosł. W tym kontekście ARES ma realną szansę zyskać na znaczeniu, szczególnie w armiach modernizujących się lub adaptujących się do nowych realiów.
Dla decydentów, dowództwa, planistów i partnerów przemysłowych ARES może być częścią szerszej strategii: budowy nowoczesnego systemu szkoleniowego, który łączy technologię, elastyczność, realizm i ekonomię. W dłuższej perspektywie inwestycja w taki system może przynieść wymierne korzyści — w postaci lepszej gotowości operacyjnej, szybszego wyszkolenia załóg, redukcji kosztów stałych i logistycznych.
